Pentomino Bulmacası Nasıl Çözülür? 12 Parça ve İpuçları

Nesim Razon, bağımsız Android geliştiricisi

Pentomino bulmacasında sana bir şekil ve her biri beş kareden oluşan birkaç parça verilir. Amaç, şekli boşluk ve çakışma kalmadan tamamen doldurmaktır. İşte 12 parça ve bulmacaları çok kolaylaştıran bir düşünme yolu.

12 pentomino ile tanış

Pentomino, beş karenin kenarlarından birleşmesiyle oluşan bir parçadır. Tam 12 farklı pentomino vardır ve benzedikleri harflerle anılırlar: F, I, L, N, P, T, U, V, W, X, Y ve Z. Alfabe sırasıyla takım FILNPTUVWXYZ diye yazılır; bütün listeyi akılda tutmanın en kolay yolu da budur.

Bazılarını gözünde canlandırmak kolaydır. I beş karelik düz çizgidir. X artı işaretidir. T, uzun saplı bir T'dir. U bir fincan, V üçer karelik kolları olan büyük bir köşe, W ise küçük bir merdivendir. L ve Y, fazladan bir karesi olan uzun parçalardır (L'de uçta, Y'de uçtan ikinci sırada). N, bir basamak kaymış iki kısa çizgiye benzer. P, bir karesi dışarı çıkan 2x2'lik bir bloktur. F ve Z kıvrımlı olanlardır; F ilk başta en zor tanınanıdır.

Parçalar nasıl oynatılır

Pentolings'te bu mod Döşe adını taşır. Parçayı tepsiden şeklin içine sürükle. Yaklaştıkça nereye oturacağını bir hayalet gösterir, bıraktığında yerine yapışır. Yer geçerli değilse parça tepsiye döner.

Parçalar döndürülüp aynalanabilir, yani tek bir parça şekle birçok biçimde bakabilir. Parçaya dokun: döner. Basılı tut: ayna gibi çevrilir. Bir parça sığmıyorsa vazgeçmeden önce çevirmeyi dene: aynalanmış hali farklı bir duruştur ve doğru görünen ama girmeyen parçanın en sık nedeni budur. 12 parçanın ızgara üzerinde toplam 63 ayrı duruşu vardır; aynı parçanın bu kadar çok farklı şekli çözebilmesinin nedeni de bu.

Nereden başlamalı: önce dar yerler

• Şeklin en dar ya da en sıkıntılı yerinden başla: bir köşe, bir kare genişliğinde çıkmaz, ince bir köprü. Buraları doldurmanın en az yolu vardır.
• Bir kare genişliğindeki çıkmaz yalnızca bir parçanın ucuyla dolabilir. Uzun ve ince parçalar (I, L, Y, N) oraya girebilir; önce bunlara bak.
• X, bir hücrenin dört komşusunun da boş olduğu bir yer ister; bu yüzden yerleştirmek ya da elemek kolaydır. Erken yerleştir.
• I için beş boş hücrelik düz bir çizgi gerekir. Şekilde böyle tek bir çizgi varsa I oradadır.
• Boş bir cep, tam parçalarla dolamayacak büyüklükteyse (örneğin 1, 2 ya da 3 hücrelik kapalı bir delik) daha önce hata yapmışsındır: o parçayı geri al.

Satranç tahtası gibi say

Zor şekiller için bir numara: şekli satranç tahtası gibi boyalı hayal et. Her pentomino ya üç açık ve iki koyu kareyi ya da tersini kaplar; tek istisna X'tir, o bir renkten dört, diğerinden bir kare kaplar. Yani şekilde açık ve koyu kareler arasında büyük bir fark varsa X mutlaka çözümün parçasıdır ve fark hangi tarafta olduğuna bakılarak yerini bulur.

Her bölümde buna gerek yok. Ama düzensiz çizgili bir şekilde takıldığında, planının tutup tutmayacağını erkenden söyleyen faydalı bir kontroldür.

Kilitli parçalar, ipucu ve geri al

• Bazı bölümler yerinde duran kilitli bir parçayla başlar. Kilit simgesi taşır, oynatılamaz ve nihai çözümün parçasıdır. Onu çapa olarak kullan ve çevresini doldur.
• Emin olmadığın bir parçayı yerleştirdiysen dokun, tepsiye geri döner; ya da sürükleyip yerini değiştir. Geri al düğmesi son yerleştirmelerini geri alır (en çok 40 adım), Baştan ise onaydan sonra tahtayı temizler.
• Takıldın mı? İpucu düğmesi bir parçanın nereye ait olduğunu parlatır. Her gün 3 ücretsiz ipucun yenilenir; bitince isteğe bağlı kısa bir reklamla 2 ipucu daha kazanırsın.
• Yıldızlar ipucuna bağlıdır: ipucusuz 3, bir-iki ipucuyla 2, daha fazlasıyla 1 yıldız. İpucu hata değildir, yalnızca bir yıldıza mal olur; bölümü yeniden oynayabilirsin.

Çalışılmış bir örnek: P, U ve V ile 3x5

3x5'lik bir dikdörtgen ve üç parça al: P, U ve V. Bu, 15 kare için 15 karelik parça demektir; yani sığmalı. Nereden başlarsın? Köşelere bak. Üçü arasında uzun köşe şekli olan tek parça V'dir; onu bir köşeye koy, bir kolu sol kenar, diğeri alt kenar boyunca olsun.

Şimdi geriye ne kaldığına bak. U'nun bir girintisi var, kaplamadığı bir kare ve o girinti başka bir parçayla dolmalı. Bu bulmacada girintiye bir kare sokabilecek tek parça P'dir; bu yüzden U sağ kenara, açıklığı ortaya bakacak biçimde gider ve P fazladan karesiyle girintiye kayar. Biten tahta yukarıdan aşağıya VPPUU, VPPPU ve VVVUU diye okunur. Kullandığın adımlar zor bir bölümdekilerle aynıdır: önce köşe, sonra sıkıntılı parça, esnek parça en son.

Sık yapılan hatalar

• Neredeyse sığan bir parçayı zorlamak. Bir çevirme ve iki üç döndürmeden sonra girmiyorsa oraya ait değildir.
• Tek bir kareyi yalnız bırakmak. Tek başına boş bir kare ya da iki üç karelik bir cep asla dolmaz; bu yüzden ilerlemeden önce geri al.
• Köşeleri sona saklamak. Köşeler ve çıkmazlar ilk halledilecek yerlerdir, son değil.
• Kilidi unutmak. Kilitli parça cevabın bir parçasıdır; onun yerini kullanmaya çalışmak yerine çevresini doldur.
• Hemen ipucuna uzanmak. İpucu yalnızca bir yıldıza mal olur, ama şekle bir dakika daha bakarsan çoğu zaman kendin görürsün ve parçalar işte böyle tanıdık gelmeye başlar.

İşe yarayan bir rutin

Önce şekle bak ve sıkıntılı yerlere ad ver. Yalnızca bir ya da iki olası yuvası olan parçaları yerleştir. Sonra kalan alanı kenardan içeri doğru doldur, açık ortayı en sona bırak; çünkü açık alan son parçaları yerleştirirken sana en çok serbestlik verir. Küçük bir boşluğun doldurulamayacağı bir noktaya gelirsen, bir parçayı zorlamak yerine iki üç parça geri git.

Pentolings'te 15 dünyada 150 bölüm vardır; üç parçalık küçük şekillerle başlar ve 12 pentominonun tamamına kadar büyür, böylece parçaları yavaş yavaş öğrenebilirsin.